Siri 5 za Fedha Kutoka kwa Robert Kiyosaki

Kama wewe ni kijana wa miaka ya 20, 30, au 40, shida yako siyo "motivation" ya kuamshwa asubuhi. Shida yako ni Elimu ya Fedha. Hapa kuna masomo 5 ambayo "Rich Dad" alimfundisha Kiyosaki, yaliyotafsiriwa kwa ajili ya Gwiji wa Kitanzania:

1. Mshahara Huwezi Kukutajirisha

Kipimo cha utajiri siyo kiasi unacholipwa, bali ni muda gani unaweza kuishi bila kufanya kazi.

• Tafsiri ya Kigwiji: Kama mshahara au faida ya biashara ikisimama leo na maisha yako yakavurugika ndani ya miezi mitatu, wewe bado ni maskini. Jenga mifumo inayokulipa hata ukiwa umelala (Assets).

2. Nyumba Unayoishi siyo "Asset" (Rasilimali)

Watu wengi huingia kihisia hapa. Ikiwa kitu kinatoa pesa mfukoni mwako kila mwezi (umeme, maji, marejesho ya mkopo), hicho ni Liability (Mzigo).

• Tafsiri ya Kigwiji: Usikimbilie kujenga "hekalu" ukiwa na miaka 20 au 30 kwa kutumia akiba yote. Nunua/jenga miradi kwanza (Assets), kisha miradi hiyo ndiyo ikulipie ujenzi wa nyumba.

3. Wanaoweka Pesa Benki ("Savers") Wanapoteza

Tangu mwaka 1971, thamani ya pesa (Fiat money) inashuka kila mwaka.

• Tafsiri ya Kigwiji: Pesa iliyokaa tu kwenye akaunti bila kuzalisha inakufa. Wekeza kwenye vitu vinavyozalisha mzunguko wa pesa (Cash-flow): Majengo, Biashara, na Dhahabu.

4. Mtego wa Kuajiriwa (E) na Kujiajiri (S)

Ukiwa muajiriwa (Employee) au mjasiriamali anayefanya kila kitu mwenyewe (Self-Employed), unabadilishana muda na pesa. Ukiumwa au ukisafiri, kipato kinakata.

• Tafsiri ya Kigwiji: Hamia upande wa kulia wa "Quadrant"—kuwa mmiliki wa biashara yenye mifumo (Business Owner) au muwekezaji (Investor). Huu ndio msingi wa Silicon Valley Model—kujenga mifumo inayojiendesha yenyewe.

5. Deni ni Silaha—Ikiwa Una Elimu

Maskini wanaogopa madeni. Matajiri wanayatumia.

• Tafsiri ya Kigwiji: Tofauti ni: Je, mkopo unanunua kitu kinachokupa pesa (Asset) au unanunua anasa (Liability)? Mkopo mbaya unakudhoofisha; mkopo mzuri (Good debt) unaotumika kuzalisha unakufanya uwe imara zaidi.

Uchambuzi wa Printiago (Analysis)

Kwa nini makala hii ni muhimu kwa kijana wa Kitanzania leo?

1. Mapinduzi ya Fikra: Kiyosaki anatuambia tuache "kukimbiza pesa" na tuanze "kujenga mifumo."  Mfano, badala ya kufanya kazi kama wakala wa masoko wa kawaida (S-Quadrant), jenga mfumo wa maarifa (KaaS) ambao unaweza kuhudumia maelfu ya watu bila ya wewe kuwepo (B-Quadrant).

2. Muktadha wa Tanzania: Hapa kwetu, elimu ya "Good Debt vs Bad Debt" ni adimu. Vijana wengi huchukua mikopo kununua gari (Liability) badala ya kuwekeza kwenye "Knowledge-as-a-Service" au biashara ndogo na za kati au za kidijitali.

3. Silicon Valley Connection: Kiyosaki anasisitiza Leverage (Kujiinua). Katika dunia ya sasa, Leverage kubwa zaidi ni Teknolojia na Maarifa. Ukitafsiri mifumo ya usimamizi ya kisasa (management systems) kuwa rasilimali (assets), unakuwa umetumia siri ya tano ya Kiyosaki kwa vitendo.

Hitimisho kwa Hadhira: "Gwiji, usiombe uongezewe mshahara. Omba uongezewe Intelligence. Akili yako ikielewa rasilimali (assets) na mzunguko wa pesa (cash flow), pesa itaanza kukutafuta wewe."